Personeelstekort? De oplossing staat aan de zijlijn

Een 21-jarige timmerman met een onderbeenprothese wil niets liever dan zijn vak uitoefenen. Maar de prothese die hij via de zorgverzekering krijgt, is bedoeld voor het dagelijks leven, niet voor ladders, steigers en zwaar bouwwerk. Dankzij een gespecialiseerde werkprothese kan hij tóch door in het vak waarvoor hij is opgeleid.

Voor Lara Dekker, arbeidsdeskundige Werk & Voorzieningen bij UWV en implementatieadviseur bij het Platform Inclusieve Technologie (PIT), is het een treffend voorbeeld van hoeveel er mogelijk is als je verder kijkt dan een beperking. "Terwijl werkgevers in vrijwel alle sectoren kampen met personeelstekorten, staat nog altijd een grote groep mensen met een ondersteuningsbehoefte aan de zijlijn. Niet omdat zij niet kunnen werken, maar omdat de mogelijkheden die hen kunnen helpen vaak onbekend zijn. Er is dus nog heel veel winst te behalen. Werkgevers beginnen nog te vaak bij de functie en kijken vervolgens of iemand daarin past. Draai het eens om. Kijk eerst naar de talenten van iemand en vraag je daarna af welke ondersteuning nodig is om die persoon succesvol te laten zijn."

Exoskeletten en smart glasses

De term ‘inclusieve technologie’ omvat een breed scala aan hulpmiddelen. Dekker: “Voor vrijwel iedere ondersteuningsbehoefte zijn inmiddels oplossingen beschikbaar. Denk aan vertaaltechnologie voor statushouders, digitale werkinstructies, exoskeletten, spraak-naar-tekst voor dove werknemers, virtual reality en smart glasses.” Die innovaties maken niet alleen meer mensen inzetbaar, ze helpen ook werkgevers. "Digitale werkinstructies zorgen ervoor dat medewerkers veel zelfstandiger werken. Exoskeletten maken zwaar werk minder belastend. Daarmee vergroot je de inzetbaarheid van mensen met een ondersteuningsbehoefte én houd je ervaren medewerkers langer gezond aan het werk."

Beter benutten

De technische mogelijkheden nemen bovendien snel toe. “AI, virtual reality en smart glasses ontwikkelen zich razendsnel. Er zijn veel startups, bedrijven en kennisinstellingen die werken aan nieuwe toepassingen. Daardoor ontstaan steeds meer mogelijkheden om mensen duurzaam aan het werk te helpen én te houden. Op dit moment ligt de grootste uitdaging dan ook niet meer bij de techniek, maar bij de manier waarop we naar arbeid kijken. De oplossingen zijn er vaak al. We moeten ze alleen veel beter leren benutten.”

Juist uitzenders spelen een cruciale rol bij het activeren van talent langs de zijlijn. Dekker: “Zij kennen de werkgevers én de kandidaten. Daardoor kunnen zij signaleren waar kansen liggen en werkgevers laten zien dat er vaak meer mogelijk is dan zij denken. Maar ik zie dat er nog veel onbekendheid is als het gaat om de mogelijkheden van inclusieve technologie. Veel arbeidsbemiddelaars weten niet welke voorzieningen, subsidies en technologische oplossingen beschikbaar zijn. Daardoor blijven er kansen liggen. Niet alleen voor mensen die graag willen werken, maar ook voor werkgevers die wanhopig op zoek zijn naar personeel.”

Geen doel

De techniek moet wat Dekker betreft ook niet centraal staan. “Kijk eerst naar de functies binnen je organisatie. Welke werkzaamheden zijn er? Welke talenten heb je daarvoor nodig? En welke ondersteuning kan iemand helpen om dat werk goed uit te voeren? Pas daarna kijk je welke technologie daarbij kan helpen. De technologie zelf is nooit het doel. Het is een hulpmiddel. Het gaat er uiteindelijk om dat iemand volwaardig kan meedoen.”

Dat brengt ons terug bij de jonge timmerman, die dankzij een werkprothese het beroep kan uitoefenen waarvoor hij heeft gekozen. “Er zijn nog veel meer mensen die geholpen kunnen worden met inclusieve technologie. Ik hoop daarom dat veel meer werkgevers bereid zijn anders naar talent te kijken. De oplossing voor hun personeelstekort staat misschien wel dichterbij dan zij denken: aan de zijlijn.”