Arbeidsinspectie en ABU werken samen in project Vangnet
Project Vangnet voorkomt dat arbeidsmigranten tussen wal en schip raken
Wie in Nederland werkt, moet kunnen rekenen op goed en veilig werk. Daarom treedt de Nederlandse Arbeidsinspectie op tegen werkgevers die de regels overtreden. Bij ernstige of herhaalde overtredingen kan zij werkzaamheden stilleggen. Als een malafide uitzendorganisatie volledig wordt stilgelegd, kan dat grote gevolgen hebben voor de arbeidsmigranten die er werken. Zij kunnen van de ene op de andere dag zonder werk en soms ook zonder huisvesting zitten. Met het project Vangnet zorgt de ABU er samen met andere partners voor dat zij niet tussen wal en schip raken. ABU-leden kunnen hen vervangend werk en, waar nodig, huisvesting bieden.
“Een bedrijfsstillegging door de Nederlandse Arbeidsinspectie is een zware handhavingsmaatregel,” zegt Dennis van Pelt, projectleider bij de Arbeidsinspectie. “Een bedrijf moet het werk direct of tijdelijk staken om verdere risico's of overtredingen te stoppen.” Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als werknemers of uitzendkrachten worden blootgesteld aan ernstig of direct gevaar. Daarnaast kan de inspectie preventief stilleggen als een werkgever herhaaldelijk arbeidswetten overtreedt, bijvoorbeeld rond minimumloon, arbeidstijden of illegale arbeid.
Geen lichtvaardige beslissing
Voor project Vangnet gaat het om de situatie waarin een malafide uitzendorganisatie volledig wordt stilgelegd. Dat is geen maatregel die de Arbeidsinspectie zomaar oplegt, benadrukt Martin Oosterheert, programmamanager bij de Arbeidsinspectie. “We kijken eerst of die overtredingen beperkt zijn tot bepaalde werkzaamheden, locaties of werknemers. Bij een volledige stillegging moet sprake zijn van ernstige of herhaalde overtredingen. Daar wordt niet lichtvaardig over gedacht. De gevolgen kunnen immers groot zijn voor werknemers en andere betrokkenen.”
We moeten samen optreden om in de uitzendbranche het kaf van het koren te scheiden
Gedeelde verantwoordelijkheid
“Voor uitzendorganisaties is het belangrijk om te weten dat de inspectie ook naar de arbeidsomstandigheden op de werkplek bij de inlener kijkt. Zowel de inlener als de uitzendorganisatie hebben daarbij hun verantwoordelijkheid. Er wordt vaak naar elkaar gekeken. Goede afspraken en duidelijke informatie zijn daarom belangrijk.” In oktober publiceert de Arbeidsinspectie de checklist ‘Werken met uitleners’, waaraan ook de ABU input heeft geleverd. Deze helpt inleners om te beoordelen waar zij op moeten letten bij het inhuren van flexibele arbeidskrachten.
Vangnet voor arbeidsmigranten
Om te voorkomen dat arbeidsmigranten de dupe worden van de misstanden bij hun uitzendorganisatie, is project Vangnet opgezet. Peter Loef, programmamanager Arbeidsmigratie bij de ABU: “Met dit project kunnen we mensen die zonder werk en huisvesting dreigen te raken snel een alternatief bieden. Het gaat om een groep die voldoende werkfit is en weer naar werk kan worden bemiddeld. ABU-leden bieden hen werk en, als dat nodig is, ook huisvesting.”
De aanpak is praktisch, vertelt Loef. “Bij een stillegging van een malafide uitzendbureau vraagt de Arbeidsinspectie aan de arbeidsmigranten of zij een aanbod voor vervangend werk willen krijgen. Vervolgens doen wij als ABU een oproep in het WhatsApp-panel van onze commissie ABU International welke ABU-leden interesse hebben om werk en huisvesting te bieden. Daar komen vervolgens altijd veel reacties op.”
De privacy van de arbeidsmigranten blijft daarbij gewaarborgd, benadrukt Van Pelt. “Wij delen geen gegevens als de arbeidsmigrant dat niet wil. Dat doen we alleen met uitdrukkelijke toestemming van de arbeidsmigrant. Het gaat puur om het doorgeven van het type werk dat gedaan is en waar dat was. Mensen die dat willen, kunnen vervolgens door de ABU benaderd worden.”
Perspectief na handhaving
Voor Loef laat project Vangnet zien wat bonafide uitzendorganisaties kunnen betekenen als arbeidsmigranten door toedoen van een malafide speler in de problemen komen. “Als ABU geven we hiermee invulling aan onze Goed Werk-strategie: we staan voor goed werk en goed werkgeverschap. We voegen de daad bij het woord en laten zien dat we onze maatschappelijke verantwoordelijkheid rond arbeidsmigranten serieus nemen. Wij vangen dus eigenlijk de ellende op die door malafide spelers in de markt wordt veroorzaakt.”
Dat project Vangnet het verschil kan maken, blijkt volgens Loef ook uit een rechterlijke uitspraak van eind vorig jaar. Een uitzendbureau had bezwaar gemaakt tegen een stillegging en stelde dat die disproportioneel was. “De rechter kijkt dan of de stillegging evenredig is en weegt daarbij ook de gevolgen voor de uitzendkrachten mee. Omdat de arbeidsmigranten via het project Vangnet een aanbod kregen voor vervangend werk en huisvesting, waren de negatieve gevolgen van de stillegging volgens de rechter beperkt.”
Als ABU nemen we onze verantwoordelijkheid rond arbeidsmigranten serieus
Kaf van het koren
“Als wij als Nederlandse Arbeidsinspectie ergens fysiek aanwezig zijn, dan sluiten wij natuurlijk onze ogen niet voor wat we daar aantreffen,” besluit Oosterheert. “Dat is ook een belangrijke impuls geweest om mee te werken aan deze vangnetregeling. Het is geen verplichting, maar een mooie en waardevolle hulplijn via de ABU. Deze samenwerking smaakt wat ons betreft naar meer. Ik ben zeer te spreken over de wijze waarop wij als publieke en private partijen vanuit een gemeenschappelijk doel de samenwerking opzoeken. Een samenwerking die met de komst van de Wtta nog belangrijker wordt. We moeten samen optreden om in de uitzendbranche het kaf van het koren te scheiden.”